Elektrikli Scooter sektörünü doğrudan etkileyen kapsamlı bir düzenleme T.C. Resmî Gazete‘de yayımlandı. Ulaştırma ile Çevre ve Şehircilik bakanlıklarının ortak hazırladığı yönetmelik değişikliği, e-Scooter işletmecilerine veri paylaşımından yerli üretime kadar geniş bir yelpazede yeni yükümlülükler getiriyor.
Düzenlemenin en dikkat çekici unsuru, yönetmeliğe eklenen coğrafi çitleme tanımı. Bu kavram, yazılım destekli sistemler aracılığıyla elektrikli Scooterların belirli alanlara girişinin veya bu alanlarda gerçekleştirebilecekleri eylemlerin sınırlandırılmasını ifade ediyor. Yaya yoğunluğunun fazla olduğu bölgeler, tarihi alanlar veya trafik güvenliği açısından riskli noktalar bu teknoloji sayesinde Scooterlara kapatılabilecek.
Yetki belgesi sahiplerinin U-Net sistemine veri aktarım zorunlulukları da önemli ölçüde genişletildi. Yeni düzenlemeye göre; sürüşe başlanan Scooterların konumu 3 dakikada bir, sürüşü biten araçların konumu en geç 10 dakika içinde sisteme iletilecek. Sürüş dışındaki her hareket ise anlık olarak bildirilecek. İşletmeler bunun yanı sıra her ay kaza ve şikayet verilerini düzenli olarak U-Net’e aktaracak.
E-Scooter işletmecilerine verilen izin süresi 2 yıl olarak belirlendi. Sürenin dolmasının ardından yeni başvuru yapılmaması halinde ilgili harcın ödenmesi koşuluyla izin 1 yıl daha uzatılabilecek. Filo yönetimi konusunda da net kurallar getirildi. İşletmeler, faaliyet gösterdikleri ilçe veya bölgede toplam izinli scooter sayısının en az %70‘ini sahada bulundurmak zorunda. Bu oran Kasım-Şubat döneminde %40‘a düşürüldü. Üst sınır ise %130 olarak belirlendi.
Kullanıcı deneyimini doğrudan etkileyen bir diğer değişiklik, çağrı merkezi ve mobil uygulama zorunluluğu. İşletmelerin 7 gün 24 saat hizmet verecek bir çağrı merkezi veya aynı işlevi görecek bir mobil uygulama bulundurması artık zorunlu. Mobil uygulamalarda Scooterın konumu, şarj durumu, tahmini menzil, yasak bölgeleri gösteren coğrafi çitleme haritası, anlık ücret bilgisi ve diğer ulaşım araçlarına kıyasla karbon ayak izi karşılaştırması gibi bilgilerin yer alması gerekecek.
Yerli üretimi teşvik eden bir hüküm de yönetmeliğe eklendi. İşletmeler, hizmet verecekleri Scooterların en az %30‘unu Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tebliğine göre Türk Standardları Enstitüsü (TSE) tarafından belgelendirilen yerli üreticilerden temin edecek. Bu yükümlülük 1 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe girecek.
Elektrikli Scooter pazarı son yıllarda hızla büyüyen bir sektör haline geldi. Özellikle büyükşehirlerde son kilometre ulaşımı için tercih edilen bu araçlar, beraberinde güvenlik ve düzenleme tartışmalarını da getirmişti. Yeni yönetmelik, sektörün daha kontrollü ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşmasını hedefliyor. Coğrafi çitleme teknolojisi sayesinde yaya güvenliği artırılırken, U-Net entegrasyonu ile işletmelerin faaliyetleri daha şeffaf hale gelecek.
